Nút
có hình trụ, được dùng khá phổ biến trong bảo quản vang. Người Hy Lạp
đã đóng chai rượu bằng nút li -e từ thế kỷ thứ 5 trước Công Nguyên và
người La Mã cổ đại cũng chẳng lạ gì loại nút này.
Trong
khoảng 1500 năm sau đó, khi hầu hết các vườn nho lớn ở châu Âu đã được
ra đời, thì rượu vang được bảo quản trong các thùng tròn hay bình, túi
da hoặc lọ đất nung được bịt kín bằng vải hay nút da, chốt gỗ. Đôi khi
cho thêm một ít sáp ong. Nút li -e được dùng cho gần như toàn bộ các
loại vang hảo hạng trong suốt thế kỷ 19.
Nút
xoáy là hậu duệ của nút li -e, được sáng chế bởi Dan Rylands của
Bamsley vào ngày 10-8-1889. Đến năm 1926, nó đã được dùng cho các loại
rượu mạnh này đã tăng lên nhanh chóng nhờ tính tiện dụng, chi phí thấp
của nút xoáy kim loại.
Năm
1973, một thử nghiệm với 3.000 chai rượu vang đỏ, vang trắng đóng chai
bằng nít li -e tự nhiên và nút xoáy cho thấy nút xoáy giữ chất lượng
rượu vang tốt nhờ đặc tính kín hoàn hảo, sự điều chỉnh thay đổi gas và
đặc biệt, không hề có TCA – chất hóa học gây ra mùi thối trong rượu
vang – thường thấy trong các chai đậy nút li -e bị hỏng. Hơn nữa, việc
sử dụng vang cũng thuận tiện hơn khi không uống hết rượu.
Việc
theo dõi thử rượu được thực hiện sáu tháng một lần đã tổng kết rằng nút
xoáy đạt số điểm cao hơn. Trong khoảng thời gian từ giữa năm 1976 tới
đầu những năm 1980, 20 triệu chai rượu vang Úc đã được đóng bằng nút
xoáy. Cùng với Úc, Thụy Sĩ là nước đầu tiên ở châu Âu áp dụng rộng rãi
công nghệ này. Tiếp đó, New Zealand, Mỹ, Pháp, Đức, Chilê. Giờ thì ngày càng có nhiều quốc gia và nhà sản xuất rượu vang chuyển sang dùng nút xoáy.
Định
kiến cho rằng rượu vang cần có hơi để ủ hay loại nút li -e tốt hơn cho
rượu vang cao cấp bây giờ đã trở thành lỗi thời. Và có lẽ những động
tác cầm nút li -e lên ngửi ngửi đầy lãng mạn của ai đó sẽ sớm chỉ còn
là một câu chuyện vui trong tiệc rượu.
6 bước mở nút vang (áp dụng cho loại nút li -e)
1.
Dùng dao cắt đầu bọc ở cổ chai. Lau sạch cổ chai trước khi mở nút. Bạn
nên cắt nút chai một cách gọn gàng dưới mép với lưỡi của cái mở nút
chai. Chắc chắn rằng đầu rách được cắt tỉa ra khỏi phần nút.
2.
Cắm đầu xoáy nhọn vào chính giữa nút li -e. Nếu cái mở nút chai đi vào
một góc, nó sẽ phá vỡ nút. Xoay cái mở nút chai vào sâu trong nút li -e
theo chiều thẳng đứng vào giữa nút chai.
3. Khi đầu xoáy nhọn đã ngập gần hết thì dừng lại. Gập phần ngạnh tạo lực đòn bẩy vào cổ chai.
4. Từ từ bẩy nút chai lên theo chiều thẳng đứng. Lực của đòn bẩy thích hợp sẽ đẩy nút chia và giảm thiểu khả năng phá vỡ nút.
5.
Dừng lại khi nút vẫn còn ở một phần (khoảng nửa centimet) trong cổ
chai. Nếu rút mạnh tiếp, sẽ tạo ra tiếng nổ khó chịu. Ngoài ra, có thể
có những vụn nhỏ rơi vào bên trong chai.
6.
Dùng tay nhẹ nhàng rút nút chai ra. Hãy dùng khăn (loại không có sợi
bông) lau nhẹ nhàng đầu chai rượu. Chớ vứt nút chai đi. Bạn có thể xoay
ngược nó để đóng chai lại nếu không uống hết.