CÁC QUY TRÌNH SẢN XUẤT RƯỢU VANG
Quy trình sản xuất rượu vang có thể mô tả một cách đơn giản nhất như sau:
Rượu vang được làm từ
các loại nho nguyên chất và được lên men một cách tự nhiên. Vì nho vốn
có hai đặc tính tự nhiên là đường và men nên nước nho được ép ra, trải
qua một quy chình chế biến sẽ trở thành rượu vang. Tuy nhiên các sản
phẩm rượu vang mà chúng ta thưởng thức ngày nay thiên nhiên không thể
tự làm ra được mà nó chính là nhờ vào bàn tay của con người. Chính con
người đã làm cho quy trình sản xuất rượu vang trở nên ngày một hoàn
thiện hơn.
Rượu vang là một sản phẩm của quy trình tinh xảo mà khởi đầu bằng việc quyết định thởi điểm thích hợp nhất để gặt hái nho.
Tất cả các quy trình
để làm rượu vang cơ bản đều giống nhau từ lúc gặt hái cho đến khi đóng
chai. Để có một kiến thức cơ bản về quy trình làm rượu vang, chúng ta
hãy tìm hiểu từng bước trong từng giai đoạn làm rượu vang.
Thời điểm gặt hái nho
Khi nho chín thì độ
acid sẽ giảm xuống và lượng đường sẽ tăng lên. Thời điểm thích hợp để
gặt hái nho là vào tháng 8 đối với Vang nổ (Sparkling Wines) vào tháng
10 đối với rượu đỏ. Các nghệ nhân sẽ quyết định thời điểm gặt hái nho,
nhằm đạt lượng acid và lượng đường như mong muốn để chế biến theo khẩu
vị riêng của mình. Thời điểm các trang trại gặt hái nho cũng được thể
hiện rõ trên nhãn của các loại rượu vang.
Để làm rượu vang nổ
thì nho sẽ được hái khi độ acid đạt khoảng 1% và 19o Brix (Brix là đơn
vị đo lượng đường còn lại trên nho, nhân đơn vị Brix với 0,55 thì chúng
ta sẽ được nồng độ cồn). Để làm rượu vang đỏ, nho sẽ đựơc hái khi đạt
gần được khoảng 0,8% độ acid và 22o Brix. Phần lớn các loại nho dùng để
làm rượu vang trắng và đỏ khi được gặt hái thì sẽ đạt khoảng 0,65% độ
acid và 23o Brix. Điều kiện trên là tiêu chuẩn cơ bản để quyết định
thời điểm thích hợp nhất khi gặt hái nho. Phần lớn các nghệ nhân làm
rượu vang quyết định thời điểm gặt hái nho bằng thông qua việc đánh giá
mầu sắc nho và nếm quả nho.
Quy trình vắt nước nho
Bước đầu tiên là lấy
nước từ những quả nho. Quy trình này được thực hiện qua hệ thống Vắt và
Tước cuống. Hệ thống này sẽ tước các cuống từ những chùm nho và vắt
nước ra khỏi vỏ nho. Nước này được gọi là nước chất lượng 1. Để làm ra
vang trắng thì nước chất lượng 1 này sẽ được đưa qua hệ thống ép và sau
đó được đưa vào bồn lên men. Để làm ra rượu đỏ thì nước chất lượng 1 sẽ
được đưa trực tiếp đến bồn lên men rồi sau đó đưa qua hệ thống ép.
Quy trình lên men
Phần lớn hệ thống lên
men rượu trên thế giới đều sử dụng phương pháp truyền thống. Phương
pháp lên men truyền thống này đã chứng minh được hiệu quả cao và ổn
định vì vậy rất ít nghệ nhân ứng dụng những phương pháp khác.
Trong quy trình lên
men, có một yếu tố rất quan trọng mà các nghệ nhân chú tâm đạt tới đó
là nhiệt độ. Khi lên men với nhiệt độ (7o đến 12o C) thì hương thơm của
nho được bảo quản tuyệt đối. Với nhiệt độ (25o đến 35o C) sẽ đạt được
hương vị của hoa nhiều hơn là hương vị của quả. Trong quá trình lên men
để làm rượu vang trắng và vang nổ thì nhiệt độ lý tưởng nhất là 10o C
và cho vang đỏ là 30oC.
Quy trình ép
Hơn một nửa lượng
nước ép ra từ quả nho một cách dễ dàng không cần đến áp lực cao. Phần
còn lại sẽ được ép ra từ hệ thống ép. Để làm rượu vang trắng nho sẽ
được ép trước sau đó đưa lên hệ thống lên men. Còn rượu đỏ thì ngược
lại, được đưa lên hệ thống lên men trước khi đưa vào hệ thống ép.
Quy trình lọc và làm mịn
Nước nho khi chảy ra
từ hệ thống Vắt và Tước cuống còn đục và có cặn. Để đạt được mầu tinh
khiết cho rượu ở giai đoạn cuối người ta đưa hệ thống lọc và làm mịn
vào dây chuyền sản xuất.
Hệ thống lọc sẽ làm
cho nước nho trong hơn. Rượu sau khi được lọc sẽ được chuyển qua bồn
chứa sạch khác và quy trình lọc sẽ được thực hiện vài ba lần trong 6
tháng cho đến 3 năm trong quy trình làm rượu vang.
Hệ thống làm mịn sẽ
lọc được các phần tử nhỏ nhất để rượu đạt được mầu trong suốt. Một
phương pháp phổ biến nhất mà các nghệ nhân hay sử dụng là dùng lòng
trắng trứng gà và đất sét. Cũng như
phương pháp lọc, phương pháp làm mịn có thể sử dụng nhiều lần trong quá trình làm rượu vang.
Quy trình ủ
Để rượu đạt được sự hài hòa và ổn định của mùi vị và chất lượng thì rượu phải được ủ nhằm làm cho khí ôxi tác động thật chậm.
Rượu vang ủ lạnh sẽ phải ủ lâu hơn rượu vang ủ ấm.
Rượu vang ủ trong bồn
thép lớn sẽ phải ủ lâu hơn rượu vang để trong các bồn hoặc trong các
thùng bằng gỗ. Thời gian là yếu tố quan trọng trong quy trình ủ. Thông
thường rượu vang được ủ trong khoảng 3 đến 6 tháng hoặc 2 đến 3 năm.
Phương pháp pha trộn
Pha trộn là một nghệ
thuật tâm đắc nhất của các nghệ nhân làm rượu. Pha trộn có thể mang đến
những sản phẩm có đặc thù riêng và chất lượng rất ổn định. Các nghệ
nhân có thể pha trộn theo các phương thức sau đây:
- Hai hoặc nhiều giống nho chính trong cùng một nông trại nho
- Cùng một giống nho chính từ nhiều nông trại nho khác nhau.
- Hai hoặc nhiều giống nho chính từ hai hoặc nhiều nông trại nho khác nhau
- Nho từ các năm gặt hái khác nhau
- Và những phương pháp khác pha trộn khác
Việc pha trộn được thực hiện vào thời điểm giữa hai quy trình lên men và vô chai.
Quy trình vô chai
Quy trình vô chai
không phức tạp nhưng đòi hỏi sự thận trọng để tránh sự ôxy hoá. Vệ sinh
là yếu tố tất yếu để tránh nhiễm vi khuẩn chua và mọi vi khuẩn khác có
hại đến con người.
NHỮNG KỸ XẢO ĐẶC THÙ
Mỗi loại rượu vang đều có một quy trình sản xuất mang tính đặc thù riêng
Rượu đỏ
Màu của rượu đỏ được
hình thành từ vỏ của quả nho, vỏ và cùi nho được lên men cùng với nước
nho. Vị chát từ vỏ cây cũng được kết hợp để tạo thành màu đỏ. Nho sau
khi được vắt và cắt cuống sẽ được đưa lên hệ thống lên men rồi sau đó
sẽ được ép
Rượu trắng
Rượu trắng được sản
xuất ra có màu nhạt hơn và có rất ít vị chát của vỏ cây. Chỉ có nước
nho sau khi được ép sẽ được đưa lên hệ thống lên men.